tel. 22 292 31 42; kom. 501 184 420instytut@cudownedziecko.plpn-pt 8-17

 

Opóźniony rozwój mowy

Przyczyny, diagnoza, ćwiczenia, terapia

 

 

Zapraszamy do wysłania zapytania

O opóźnionym rozwoju mowy mówimy, gdy dziecko nie osiągnie spodziewanych umiejętności w określonym czasie. Ocenia się rozwój mowy dziecka w aspekcie ilościowym, jakościowym, czynnym i biernym.

Przyczyny opóźnionego rozwoju mowy

Przyczyny mogą być wewnętrzne lub zewnętrzne, czyli leżeć w dziecku lub poza nim.

Przyczyny wewnętrzne

Rozwój mowy uzależniony jest od rozwoju ogólnego dziecka. Nie można dbać jedynie o mowę, zaniedbując jednocześnie rozwój wzroku, słuchu czy rozwój manualny czy ruchowy.

Rozwój mowy, podobnie jak rozwój ogólny, uzależniony jest od kondycji neurologicznej dziecka. Dzieci urodzone przez cesarskie cięcie, z zagrożonej ciąży, mające wcześniej niewłaściwe napięcie mięśniowe oraz problemy neurologiczne są w trudniejszej sytuacji, niż dzieci w pełni zdrowe. Jeśli jesteś rodzicem takiego dziecka i chcesz, aby było zdrowe i prawidłowo rozwinięte, wspieraj jego rozwój i dostarczaj mu bodźców, które kształtować będą połączenia nerwowe w mózgu.

Przyczyny zewnętrzne

Umiejętności w zakresie mowy mogą nie spełniać oczekiwań, nawet jeśli dziecko nie ma problemów neurologicznych – ale zwykle odpowiedzialni są za to opiekunowie (rodzice i inne osoby opiekujące się dzieckiem), choć najczęściej są oni nieświadomi swojej roli.

1. Sposób mówienia przez opiekunów

Jeśli osoby w otoczeniu dziecka dostarczają zbyt mało bodźców do rozwoju słuchu, to zaburzy to rozwój mowy. Bodźce mogą być też złej jakości.

Wady i opóźnienia w rozwoju mowy częściej zdarzają się, gdy rodzice mają wady wymowy lub mówią niewiele i cicho, niż wtedy gdy dziecko otoczone jest przez osoby, które mówią dużo, głośno i wyraźnie. Czasem osoby przebojowe i gadatliwe nie potrafią mówić do niemowlęcia – wtedy również nie ma dostatecznej ilości bodźców do prawidłowego rozwoju.

2. Zdrobnienia

Zdrobnienia zaliczyć należy do bodźców o niskiej jakości. Stosowanie ich przez opiekunów utrudnia dziecku naukę mowy. Słowa „łyżeczka” i „piłeczka” są trudniejsze do odróżnienia od słów „łyżka” i „piłka”. Są też trudniejsze do powiedzenia. Zdarza się, że dziecko słysząc nieustannie „…eczka”, mówi do matki „eczka”, a ona nie wie, o co dziecko prosi i nie może właściwie zareagować. Wtedy malec rezygnuje z prób komunikacji – mimo iż dziecko się stara, matka i tak nic nie rozumie.

3. Otoczenie niesprzyjające próbom mówienia

Prócz właściwych bodźców dźwiękowych, należy zapewnić dziecku jeszcze okazje do mówienia. Niestety często zbyt szybko reagujemy, nie pozostawiając czasu na wyrażenia przez dziecko jego potrzeb.

Nerwowa atmosfera w domu, stres, krzyk, karcenie dziecka to jedne z wielu sytuacji, które nie sprzyjają próbom komunikacji. Przyczyna może być związana z dzieckiem, ale może też wynikać na przykład z życia zawodowego rodziców – nie ma to znaczenia. Brak miłości i poczucia akceptacji nie sprzyja rozwojowi mowy.

Trudną sytuacją emocjonalną będzie dla dziecka zainteresowanie rodziców rodzeństwem – narodziny nowego członka rodziny, czy ważne wydarzenia w życiu starszego rodzeństwa – choć częściej wynika to z  zainteresowania rodziców młodszym rodzeństwem.

4. Stopery rozwoju mowy

Za późny rozwój mowy winić możemy niewłaściwe zwyczaje i błędy wychowawcze wczesnego dzieciństwa takie jak stosowanie smoczka do uciszania i wyciszania dziecka oraz używanie butelki do karmienia.

W kolejnych latach bronimy dzieciom dmuchania – na przykład zdmuchiwania świeczek – bo to niebezpieczne, ale przecież rozwojowe. Ze względu bezpieczeństwa zabraniamy też wkładania przedmiotów do buzi. Tymczasem obracanie w buzi językiem małych przedmiotów kształtuje mięśnie, których potrzebujemy przy mówieniu.

5. Utrudnianie rozwoju ogólnego dziecka

Utrudniony rozwój mowy będą miały dzieci, których rozwój ogólny był blokowany – nawet w innych obszarach, nie związanych ze słuchem i mową. Do zaniedbanych obszarów należy najczęściej rozwój ruchowy i manualny, w szczególności ominięcie etapu pełzania prawidłowym ruchem naprzemiennym. Ten ważny etap rozwoju dziecka jest często skrócony, przez co uniemożliwia się dziecku osiągnięcie pełnej sprawności, a zatem również pełnego rozwoju mózgu.

 Diagnoza i terapia

Chcąc prawidłowo wspierać rozwój mowy, należy

  • zidentyfikować wszystkie najsłabsze punkty rozwoju, począwszy od okresu prenatalnego, przez okres niemowlęcy do dziś,
  • uzupełnić brakujące umiejętności nie tylko w zakresie rozwoju słuchu i mowy, ale także w zakresie rozwoju wzroku, dotyku, rozwoju manualnego i ruchowego,
  • wygasić odruchy z wczesnego dzieciństwa, które mogły nie zostać wygaszone, a które zaburzają funkcjonowanie neurologiczne dziecka – dziecko może być spostrzegane jako nieśmiałe, bojaźliwe, zdekoncentrowane lub nielubiące zmian,
  • zapewnić dziecku dostateczną ilość bodźców o najlepszej jakości,
  • zapewnić wiele sytuacji, w których dziecko będzie chciało się wypowiedzieć i właściwie reagować.

Ćwiczenia

Jeśli sądzisz, że Twoje dziecko mówi rzadziej, mniej lub ma wady wymowy, to prawdopodobnie masz rację. Znasz swoje dziecko lepiej niż jakikolwiek specjalista i z łatwością możesz porównać je do innych dzieci w tym wieku. Częściej rodzice bagatelizują problemy niż je wyolbrzymiają. Dlatego, jeśli jesteś zaniepokojony, nie czekaj – zacznij właściwą stymulację i stwórz odpowiednie warunki dla rozwoju dziecka we wszystkich obszarach: słuchu, mowy, wzroku, dotyku i motoryki (rozwój manualny i ruchowy).

 

Chcesz wiedzieć, jak ucząc czytania możesz przyspieszyć rozwój mowy, słuchu i wzroku u dziecka, a jednocześnie rozwijać kreatywność i inteligencję?

 

Czy wiesz, że ucząc małe dziecko matematyki też możesz wspierać rozwój mowy, słuchu oraz intelektu?

 

Czy wiesz, że wykonując ćwiczenia fizyczne i manualne możesz uzupełnić zaniedbane obszary, poprawić organizację neurologiczną i stworzyć lepsze warunki do rozwoju mowy?

 

Do 6 roku życia mózg jest elastyczny i można rozwinąć brakujące umiejętności, uzupełniając rozwój i zapobiegając dysfunkcjom rozwojowym.

 

Menu