Baza wiedzy

7 etapów rozwoju mózgu twojego dziecka

Rozwój dziecka w wieku 12-18 miesięcy

Na co zwrócić uwagę w rozwoju dziecka 12-18 miesięcy?

Rozwój dziecka 12-18 miesięcy związany jest usprawnianiem chodzenia, gdyż uczy się ono chodzić z opuszczonymi rękami. Wcześniej pomagały one w utrzymaniu równowagi. Tymczasem równowaga i koordynacja dziecka powinna być coraz lepsza. Duże postępy będziemy obserwować także w zakresie sprawności manualnej, ale wspierać należy wszystkie 6 obszarów rozwoju dziecka 12-18 miesięcy.

Po sposobie chodzenia, chwytania przedmiotów oraz mowie można określić nie tylko poziom inteligencji, ale także przewidzieć późniejsze problemy rozwojowe oraz kłopoty z nauką szkolną. Dziecko jest jeszcze na tyle małe, a mózg na tyle plastyczny, że z łatwością można uzupełnić zaniedbane niechcący obszary, poprawiając tempo rozwoju i zapobiegając dysfunkcjom. Pełną wiedzę zyskasz uczestnicząc w szkoleniach. 

Wiedza zdobyta podczas szkoleń pomoże Ci także rozwinąć naturalne, wrodzone zdolności każdego małego dziecka, tj. słuch absolutny, pamięć fotograficzną, zdolności językowe i liczbowe. Jeśli bowiem nie są one rozwijane, to zanikają. Na przykład zdolności językowe zaczynają zanikać w wieku 6 miesięcy, a zdolności matematyczne w wieku 3 lat.


rozwój dziecka 12-18 miesięcy chłopiec 14-miesięcy


Ocena rozwoju dziecka 12-18 miesięcy

Kiedy oceniamy rozwój dziecka 12-18 miesięcy, powinniśmy :

  • oczekiwać 6 kluczowych umiejętności, które dziecko powinno osiągnąć do 18 miesiąca życia,
  • skupić uwagę na jakości tych umiejętności, np. na dynamice i precyzji ruchów,
  • sprawdzić, czy dziecko osiągnęło wszystkie sprawności związane z wcześniejszymi etapami i budową wcześniejszych struktur mózgu.

Nie można bowiem budować 5 piętra, jeśli nie upewnimy się, że wszystkie wcześniejsze poziomy tej konstrukcji zostały ukończone. Więcej informacji na ten temat znajdziesz we wstępie: 

 

rozwój dziecka 0-6 lat prawidłowy i nieprawidłowy schemat

Na czym polega wspieranie rozwoju dziecka 12-18 miesięcy

Wspieranie rozwoju dziecka 12-18 miesięcy polega na:

  • znalezieniu najsłabszych punktów i uzupełnieniu zaniedbanych (niechcący) obszarów,
  • ułatwieniu osiągnięcia 6 kluczowych umiejętności oczekiwanych na wiek 18 miesięcy.

Zanim przejdziemy do umiejętności, które dziecko powinno osiągnąć do 18 miesiąca życia, znajdźmy najsłabsze punkty. 

Typowe słabe punkty w rozwoju dziecka 12-18 miesięcy

Słaby motoryczny rozwój dziecka

Motoryczny rozwój dziecka bywa zaniedbany, gdyż wciąż brakuje świadomości o konsekwencjach ominięcia pełzania i raczkowania. Podczas kształcenia tych umiejętności budują się 3 poziomy funkcjonalne (patrz: Kalendarz rozwoju dziecka 0-6 lat). Budowane jest także ciało modzelowate, które łączy dwie półkule mózgu. Jakość tych 3 wcześniejszych struktur ma znaczenie dla każdej kolejnej czynności, którą dziecko zdobywa: nauki czytania i matematyki, języków obcych, jazdy na rowerze, mowy, gry na instrumencie, czytania godzin na zegarze i wielu innych.

Problem tkwi w szczegółach

Ważny jest nie tyle sam fakt, czy dziecko pełzało i raczkowało, ale jakość ruchów, dynamika i dystans. Niestety najczęściej rodzice nie mają świadomości, jak dynamiczne powinno być pełzanie i jaka jakość ruchów świadczy o prawidłowym ukształtowaniu odpowiadających struktur mózgu. Zatem możemy powiedzieć, że u statystycznego dziecka pierwsze dwie lub trzy struktury zostały niechcący zaniedbane – jak pokazano na wcześniejszej ilustracji.

Dobra wiadomość

Tempo rozwoju można zarówno przyspieszyć, jak i opóźnić. Zazwyczaj nie mamy świadomości, jak łatwo jest tego dokonać. Zdarza się, że nieświadomie opóźniamy tempo, ale z równą łatwością możemy poprawić rozwój dziecka 12-18 miesięcy. Potrzebną wiedzę zyskasz na szkoleniach prowadzonych przez doktor Czerską.

Słaby manualny rozwój dziecka

Rozwój manualny często kojarzony jest z rysowaniem, malowaniem, pisaniem, wycinaniem, budowaniem, lepieniem i ugniataniem. Takimi aktywnościami poprawia się sprawność manualną przedszkolaków. Tymczasem o rozwój manualny dbać trzeba od urodzenia. Natomiast zabawki o różnych teksturach dla niemowląt rozwijają czucie czyli dotyk, a nie sprawność manualną. To dlatego niemowlęta nie osiągają wystarczającej sprawności manualnej, a to przynosi niekorzystne efekty, które rodzice zauważają dopiero w późnym wieku przedszkolnym. Wtedy czasu na usprawnienie pracy mózgu jest zbyt mało, gdyż kończy się już okres największej plastyczności mózgu.

Odruchy

Jest brak powszechnej wiedzy o odruchach, które posiada niemowlę. Rodzice nie wiedzą, w czym one pomagają, ani co się z nimi powinno stać. Dlatego nieświadomie zbyt wcześnie wygaszają odruchy, które ułatwiają rozwój motoryczny i manualny. Natomiast innych odruchów nie wygaszają, a wtedy dziecko ma problemy np. z koncentracją. O ten obszar również warto teraz zadbać, aby zapobiec przyszłym kłopotom w nauce szkolnej.

rozwój dziecka 12-18 miesięcy


Rozwój Dziecka 12-18 miesięcy

Co powinno umieć 1,5-roczne dziecko?

Rozwój dziecka 12-18 miesięcy związany jest z piątym poziomem funkcjonalnym mózgu: wczesnym poziomem korowym. O rozwoju tego etapu możemy wnioskować obserwując sprawność dziecka w sześciu obszarach: wzroku, słuchu, dotyku, ruchu, mowy i sprawności manualnej.

W 18 miesiącu życia dziecko powinno osiągnąć następujące cele w sześciu obszarach:

1. Wzrok: rozróżnianie podobnych, lecz niejednakowych symboli wizualnych

Początek nowej ery

W pierwszym rok życia, planując stymulację myśleliśmy o tym, jak dziecko widzi. Na początku widziało kontrasty, światło i jego brak. Jeszcze na poprzednim etapie, w wieku 7-12 miesięcy uczyło się rozumienia trójwymiarowości. Rozwój dziecka w wieku 12-18 miesięcy to początek nowej ery, kiedy skupimy uwagę na tym, co widzi maluch i jak mózg to interpretuje.

Jaki jest końcowy cel

Rozróżnianie podobnych, ale niejednakowych symboli wizualnych doprowadzi nas finalnie do najważniejszej umiejętności wzrokowej: rozróżniania liter, wyrazów, zdań i umiejętności czytania. Równolegle dążyć będziemy do rozróżniania cyfr, liczb, działań i umiejętności liczenia.

Jak wspierać wzrok w rozwoju dziecka 12-18 miesięcy

Jeśli dostarczamy prawidłowych bodźców do rozwoju wzroku przez wczesną naukę czytania i matematyki, to jesteśmy zwolnieni z jakichkolwiek innych ćwiczeń. Wzrok będzie otrzymywać codziennie właściwe bodźce. Jeśli zaś tego nie robimy, to właściwą stymulację możemy zorganizować poprzez Karty do rozwoju wzroku: Część I i II, Tropy zwierząt domowych i dzikich.

Polecane szkolenia

Nauka czytania

Wczesna nauka matematyki

Polecane produkty

Zestaw do nauki czytania

Karty do stymulacji wzroku

Program komputerowy "Cudowna matematyka"

rozwój dziecka 12-18 miesięcy wzrok słuch mowa dotyk motoryka

2. Słuch: rozumienie od 10 do 25 słów i wyrażeń dwuwyrazowych

Sprawność w zakresie słuchu powinna podążać równolegle z uzyskiwaniem sprawności w zakresie mowy. Dlatego te umiejętności wyglądają bliźniaczo podobnie. 

3. Dotyk: rozróżnianie dotykiem podobnych lecz niejednakowych przedmiotów

Dotyk jest jednym z lepiej stymulowanych obszarów u statystycznego dziecka. Mimo to często zdarzają się zaniedbania, wynikające z braku świadomości odruchów z pierwszego roku życia. Jest ich bardzo wiele. Są takie, które występują  na dłoni, jak i te na stopie. Jeśli je dobrze wykorzystamy, to zapobiegną płaskostopiu. Niestety obuwie i okrycia stopy dla dzieci w wieku 12-18 miesięcy doprowadzają do płaskostopia, dlatego to bardzo częsta przypadłość. Więcej informacji, jak właściwie dbać o stopy, wykorzystywać odruchy i zapobiegać płaskostopiu uzyskasz na szkoleniu Ruch kluczem do inteligencji.

4. Sprawność Motoryczna: chodzenie bez używania rąk do utrzymania równowagi, z rękami opuszczonymi

Mimo iż każde dziecko w wieku 12-18 miesięcy umie już chodzić, to jednak ocenie podlega jakość i pewność ruchów, dynamika i dystans. U znaczniej większości dzieci wymagają one poprawy. Natomiast poprawę możemy osiągnąć poprzez usprawnienie najsłabszych punktów. Trzeba mieć jednak odwagę, aby na rozwój dziecka w wieku 12-18 miesięcy popatrzeć krytycznym okiem i znaleźć te słabe punkty. 

Niepokojące objawy

Słaba sprawność motoryczna może być trudna do wychwycenia przez rodzica. Z pewnością warto jest zastanowić się, czy poprawnie zostały rozwinięte drugi i trzeci etap funkcjonalny mózgu (patrz: Kalendarz rozwoju dziecka 0-6 lat), związany z nauką pełzania i raczkowania  Warto jest zaobserwować, które aktywności fizyczne wywołują u dziecka dyskomfort. Jeśli dziecko porusza się niewiele, to prawdopodobnie unika aktywności, których nie lubi. Jeśli porusza się  zbyt dużo, to poszukuje ruchów, których mózg potrzebuje do rozwoju. Obie sytuacje są niepokojące.

Konsekwencje

Konsekwencje zaniedbań tego obszaru są bardzo szerokie, ale widoczne najczęściej dopiero później. Najłatwiej dostrzec zbytnią aktywność lub unikanie aktywności, opóźnienia w mowie, problemy z jazdą na dwukołowym rowerze, a później kłopoty w nauce szkolnej.

POLECANE SZKOLENIE

Ruch kluczem do inteligencji

5. Mowa: używanie od 10 do 25 słów i wyrażeń dwuwyrazowych

Jak zauważyliśmy wcześniej mowa i słuch są ze sobą powiązane, a oczekiwane kluczowe sprawności są bliźniaczo podobne. Chcąc właściwie stymulować słuch, należy do dziecka mówić dużo i wyraźnie. Niestety to nie wystarczy, aby osiągnęło ono właściwą sprawność w zakresie mowy. Niestety nie wystarczy usunąć blokerów rozwoju.

Jeśli chcemy zauważyć poprawę w tym obszarze, to konieczne jest ćwiczenie myślenia operacyjnego. Jest ono bardzo intensywnie wykorzystywane w nauce mowy. Dlatego im lepszą sprawność w myśleniu operacyjnym dziecko osiągnęło, tym więcej mówi i z tym większą łatwością. Zatem wysoka sprawność w zakresie mowy świadczy o wysokim poziomie myślenia operacyjnego i inteligencji. 

Myślenie operacyjne możemy usprawniać poprzez wczesną naukę czytania i matematyki metodą Cudowne Dziecko. 

Polecane szkolenia

Nauka czytania

Wczesna nauka matematyki

6. Sprawność manualna: korowe przeciwstawianie kciuka w obu rękach

Sprawność manualna kojarzona jest często z aktywnością rąk. Zatem od pierwszych miesięcy życia rodzice dają dziecku przedmioty, najczęściej zabawki, które usprawniałyby ręce. Niestety producenci zabawek nie dysponują wiedzą o rozwoju dziecka w wieku 12-18 miesięcy i nie wiedzą, co jest mu wtedy do rozwoju potrzebne. Tymczasem nawet zabawki, które mogłyby rozwijać sprawność manualną, bardzo często są albo nudne, albo przeznaczone dla starszych dzieci. Zatem to ostatecznie rodzic musi wiedzieć, co wybrać z całego asortymentu oraz jak zorganizować czas dziecka, korzystając z tego, co łatwo dostępne wokół nas.

Słabą sprawność manualną zauważamy zazwyczaj dopiero wtedy, kiedy dziecko mówi, że nie chce rysować. Nie chce tego robić, bo nie lubi oraz dlatego, że nie udaje mu się zrobić tego, co by chciało. Niestety im większej liczby aktywności dziecko nie lubi, tym mniej ćwiczy, a przez to jest nadal słabe w tym obszarze. Na dobre efekty w pracach plastycznych, a później pisaniu trzeba sobie zapracować już od urodzenia.

POLECANE SZKOLENIe

Ruch kluczem do inteligencji

motoryczny rozwój dziecka 12-18 miesięcy rozwój mowy


Ocena poziomu inteligencji i szybkości rozwoju dziecka w wieku 18 miesięcy

  • Jeśli dziecko osiągnie wszystkie te umiejętności pod koniec 18 miesiąca życia, to mówimy o średnim tempie. Poziom inteligencji ruchowej wynosi wtedy 100.
  • Jeśli osiągnie powyższe umiejętności w czasie o połowę krótszym, mówimy wtedy, że poziom inteligencji wynosi 200, a tempo jest szybkie.
  • Maluszki, których rozwój jest przez rodziców nieświadomie blokowany, lub które mają problemy neurologiczne albo uszkodzenie mózgu, mogą potrzebować na osiągnięcie tego celu więcej czasu, nawet 36 miesięcy. Poziom inteligencji wynosi wtedy 50, a tempo jest wolne.

Przypomnijmy jednak, że kluczowa jest kolejność. Najważniejsze, aby nie ominąć żadnej z kluczowych umiejętności.

Po co określamy poziom i szybkość rozwoju dziecka?

Natomiast ocena szybkości jest pomocna, aby przewidzieć ewentualne problemy z osiągnięciem kolejnych kluczowych umiejętności i zapobiec dysfunkcjom rozwojowym i problemom w późniejszej nauce szkolnej. Przyczyny wolnego tempa są omówione we wstępie: Kalendarz rozwoju dziecka 0-6 lat


Niepokojące symptomy w rozwoju dziecka 12-18 miesięcy

Powinno Cię niepokoić, jeśli dziecko:

  • chodzi przytrzymując się przedmiotów lub za rękę,
  • chodząc samodzielnie upada lub zderza się z przedmiotami,
  • wcześniej nie pełzało lub nie raczkowało właściwym ruchem naprzemiennym,
  • chodzi na palcach np. sprężynując i unosząc pięty,
  • nieświadomie staje na palcach,
  • ma trudności z równowagą, nabija sobie guzy i robi sobie rany,
  • nie lubi lub nie wykonuje jakiejkolwiek z wymienionych aktywności fizycznych: bujanie, skakanie, przewroty, wspinanie po schodach, kręcenie, chodzenie po murkach, zjeżdżanie.
  • ma problemy z segregacją przedmiotów, uwzględniając ich cechy charakterystyczne,
  • komunikuje się ,ale nie nie mówi z użyciem minimum 10 słów i wyrażeń dwuwyrazowych,
  • nie rozumie minimum 10 słów i wyrażeń dwuwyrazowych,
  • nie lubi bawić się małymi przedmiotami,
  • ręce nie współpracują przy precyzyjnych ruchach z użyciem małych przedmiotów,
  • nie chwyta wystarczająco silnie, aby podnieść całą wagę swojego ciała,
  • jest podatne na rozpraszanie uwagi,
  • ma kłopoty ze spokojnym siedzeniem podczas jedzenia lub rysowania,
  • czuje dyskomfort, unika lub przestrasza się nagłych dźwięków,
  • ma brak poczucia bezpieczeństwa lub odczuwa nadmierne reakcje emocjonalne na stresujące zdarzenia,
  • nie lubi lub nie akceptuje zmian,
  • ma kłopoty z oceną używanej siły, przez co sprawia innym ból,
  • nie potrafi ocenić prędkości,
  • potrafi przez długi czas zająć się sobą, siedząc w miejscu i niewiele się poruszając. 

Jeśli obserwujesz choćby jeden z powyższych objawów, to umów się na konsultację lub weź udział w warsztatach grupowych lub indywidualnych online.

Konsekwencje nieprawidłowego rozwoju opisane są w Kalendarzu rozwoju dziecka


Jak bawić się, aby stymulować rozwój dziecka 12-18 miesięcy

Dalsze wskazówki, w jaki sposób wspierać rozwój dziecka w wieku 12-18 miesięcy znajdziesz w poniższym artykule:

Jak wspierać rozwój dziecka w wieku 1-2 lata