Baza wiedzy

7 etapów rozwoju mózgu twojego dziecka

Rozwój dziecka od 3 do 7 miesiąca

Na co zwrócić uwagę w rozwoju dziecka od 3 do 7 miesiąca?

Rozwój dziecka do 7 miesiąca życia związany jest z nauką raczkowania. Jest to jedna z kluczowych umiejętności, którą podobnie jak pełzanie, nazywamy “kamieniem milowym”. Od niej zależy ukształtowanie mózgu, a zatem również dalsze sukcesy w edukacji szkolnej i życiu zawodowym.

Jeśli chcesz zacząć prawidłowo wspierać rozwój dziecka 3-7 miesięcy, potrzebujesz wiedzy. Wiele przydatnych informacji znajdziesz na tej stronie, ale wszystkie dostępne są tylko na szkoleniu dla rodziców – grupowym lub indywidualnym online. Zainwestuj swój czas i pieniądze. 

Jak przeprowadzać ocenę rozwoju dziecka od 3 do 7 miesiąca?

Rozwój dziecka od 3. miesiąca do 7 miesiąca życia związany jest 6 kluczowymi umiejętnościami, które świadczyć będą o rozwoju III poziomu funkcjonalnego. Zanim je omówimy poniżej, upewnijmy się, że dotychczasowe umiejętności – charakterystyczne dla wieku do 2,5 miesiąca – zostały osiągnięte. Musimy to zrobić, gdyż rozwój dziecka podobny jest do budowania domu. Nie można wybudować 3. piętra, póki nie ukończy się budowy 2. piętra.

W wieku 2,5 miesiąca powinien zakończyć się rozwój dziecka na II poziomie funkcjonalnym, który jest związany z dojrzewaniem drugiej struktury mózgu: mostu. Jeśli niemowlę nie osiągnęło jakiejkolwiek umiejętności charakterystycznej dla tego etapu, to należy w pierwszej kolejności uzupełnić ten zaniedbany obszar.

rozwój dziecka 3-7 miesięcy raczkowanie

Jakimi umiejętnościami powinno dysponować 3-miesięczne dziecko?

W poprzednim etapie rozwoju dziecka 1-3 miesiące (kiedy rozwijał się II poziom funkcjonalny – most) niemowlę powinno było osiągnąć inną niezwykle ważną umiejętność – pełzanie. Pełzanie świadczy o dobrym rozwoju  rdzenia przedłużonego, rdzenia kręgowego i mostu, jeśli jest:

  • naprzemienne, a więc także symetryczne,
  • bardzo dynamiczne, a więc niemowlę porusza się na duże dystanse, które sumują się w dzienny dystans 50 metrów.

Takie pełzanie rozwija także inną strukturę mózgu: ciało modzelowate, które będzie odpowiedzialne za naukę gry na instrumencie, jazdę na rowerze i wiele innych umiejętności. Jeśli maluch potrafi pełzać, dynamicznie, naprzemiennie, na dystansie 50 metrów dziennie w wieku 2,5 miesiąca, to jego rozwój przebiega prawidłowo w średnim tempie.


Co zrobić, jeśli dziecko w wieku 3 miesięcy nie potrafi naprzemiennie pełzać na dystansie 50 m dziennie?

Są dwie możliwości:

1. Dziecko umie pełzać, ale osiągnęło to później

Jeśli niemowlę osiągnęło wspomnianą umiejętność, to bardzo dobrze – nawet jeśli stało się to z opóźnieniem. Sytuacja ta pokazuje jednak, że być może rodzice nieświadomie utrudniali rozwój dziecka do 3 miesiąca. Dlatego warto poznać ponad 30 gadżetów, które ułatwiają opiekę nad niemowlęciem, ale blokują rozwój. Warto jest je poznać, aby ograniczyć ich stosowanie i nie utrudniać osiągnięcia kolejnej umiejętności, jaką jest raczkowanie. 

2. Dziecko Nadal nie umie pełzać

Mimo iż niemowlę jest już w wieku 4-6 miesięcy i mogłoby ćwiczyć raczkowanie, to nadal trzeba dopilnować, aby wcześniej osiągnęło prawidłowe pełzanie. Nie możemy pominąć tej umiejętności.

Niemowlę jest coraz starsze, a przez to coraz cięższe. Dlatego nauka pełzania staje się z każdym dniem trudniejsza. Dodatkowo wygasają odruchy, które ułatwiają naukę pełzania.

Często rodzice nieświadomie utrudniają naukę pełzania. Jeśli w porę tego nie zauważą, to mogą doprowadzić do sytuacji, że maluch nie osiągnie tej umiejętności na wymaganym poziomie. W ten sposób zwiększy się drastycznie ryzyko dysfunkcji rozwojowych i problemów w nauce szkolnej [1]. Dlatego jak najszybciej należy zrezygnować z gadżetów, które ułatwiają opiekę nad niemowlęciem, a są blokerami rozwoju. Należy też maksymalnie ułatwić naukę pełzania przez dobór odpowiednich ćwiczeń, ale także ubrania, podłoża, pozycji itp. 

Rozwój dziecka w wieku 4. miesięcy

Ogromnie łatwo jest utrudnić i opóźnić rozwój dziecka w wieku 4 miesięcy. Wystarczy wybrać nieodpowiednie ubranie, matę do leżenia, ułożyć niemowlę do snu w nieodpowiedniej pozycji. Znaczenie ma również dieta. Ponadto niemowlę może mieć słabe mięśnie brzucha lub rąk. Potrzebujesz wiedzy, jak je wzmocnić.

Rozwój dziecka w wieku 5. miesięcy

Jeśli niemowlę w wieku 5 miesięcy nie osiągnęło jeszcze pełzania na wymaganym poziomie, to sytuacja jest poważna, ale nie beznadziejna. Prawdopodobnie został nam najbliższy miesiąc, aby to naprawić.

Umów się na szkolenie, zanim maluch zacznie samodzielnie siedzieć i zanim zacznie robić “samolocik”, czyli leżąc na brzuchu podnosić ręce i nogi. Naukę pełzania trzeba maksymalnie ułatwić. Można to zrobić ćwiczeniami, modyfikacją diety, zmianą ubrania, zabawek i organizacją przestrzeni, ale również budując odpowiednią konstrukcję do nauki pełzania. Musimy usunąć wszystkie “blokery rozwoju”, czyli gadżety, które ułatwiają opiekę nad niemowlęciem, ale blokują rozwój dziecka w pierwszym roku. 

Polecane szkolenie

Pierwszy rok życia

rozwój dziecka 3-7 miesięcy robi samolocik nie pełza

Rozwój dziecka w wieku 6. miesięcy

Jeśli niemowlę ma 6 miesięcy, to jest już znacznie silniejsze. Być może samodzielnie siada. Taka pozycja bardzo mu się podoba, ale nakłonienie go do nauki pełzania jest niezwykle trudnym zadaniem.

Mając 6 miesięcy większość maluszków potrafi samodzielnie siedzieć. Są jednak takie, które tego nie potrafią. Wtedy nadal są szanse, że niemowlę nauczy się pełzania. 

Być może niemowlę potrafi się już przekręcać i obracać z brzucha na plecy i z pleców na brzuch. Wtedy jest bardzo prawdopodobne, że wymyśli inny sposób na przemieszczanie się niż pełzanie. Może dotrzeć do upatrzonego miejsca tocząc się po podłodze. Nie będzie wtedy chciało uczyć się pełzania.

Niemowlę, które siedzi może przesuwać się po podłodze na pupie. To również nie jest poprawny ruch. W ten sposób nie rozwinie swojego mózgu. Zwiększyło się zatem ogromnie ryzyko dysfunkcji, w tym dysleksji i problemów z nauką szkolną. Nadal można im przeciwdziałać i zmniejszyć to ryzyko, ale będzie to wymagało znacznie więcej czasu i pracy.

Podsumowanie

Jeśli niemowlę nie pełza do wieku 10 tygodni na dystansie 50 m dziennie, to oznacza, że ma problemy, aby się tej umiejętności nauczyć. Rodzice powinni zmodyfikować swoje zachowanie i sposób opieki nad niemowlęciem, aby maksymalnie ułatwić mu naukę pełzania.

Z każdym miesiącem maluszkowi jest trudniej zdobyć tą umiejętność. Powodów jest wiele. Tymczasem ominięcie pełzania niesie poważne skutki dla dalszego rozwoju dziecka i nauki szkolnej. Dowiedziono, że istnieje silna korelacja nieprawidłowego rozwoju motorycznego i dysfunkcji rozwojowych.

Są jednak osoby, które bagatelizują sytuację. Niestety dysfunkcje rozwojowe diagnozuje się dopiero około 10 roku życia. Pierwsze oznaki można zobaczyć u dzieci 7-letnich. Tymczasem zapobiec dysfunkcjom można tylko do 7 roku życia. Mózg jest wtedy najbardziej plastyczny i można uzupełnić zaniedbane obszary rozwoju dziecka. Obecnie na różnego typu dysfunkcje i kłopoty z nauką cierpi około 60% młodych uczniów.

Niestety nieprawidłowości w motorycznym rozwoju dziecka w 3. miesiącu nie są jedyne. Równie częste są nieprawidłowości związane są z innymi obszarami, np. odruchami z pierwszego roku życia. One też skutkują dysfunkcjami rozwojowymi w wieku szkolnym.


Jakimi umiejętnościami powinno dysponować 7-miesięczne dziecko?

Zakładając, że dotychczasowy rozwój dziecka przebiegał prawidłowo, popatrzmy jakie umiejętności powinno osiągnąć do 7 miesiąca życia. Od wieku 10 tygodni do wieku 7 miesięcy kształtuje się trzeci poziom funkcjonalny rozwoju mózgu (patrz: Kalendarz rozwoju dziecka).

Rozwój dziecka do 7. miesiąca

Pośredni okres niemowlęcy
III poziom funkcjonalny,
kiedy dojrzewa śródmózgowie

Rozwój dziecka w wieku od 3 miesiąca życia do wieku 7 miesięcy związany jest  III poziomem funkcjonalnym, kiedy dojrzewa śródmózgowie [2]. O rozwoju tego etapu możemy wnioskować obserwując sprawność dziecka w sześciu obszarach: wzroku, słuchu, dotyku, ruchu, mowy i sprawności manualnej.

W 7. miesiącu życia dziecko powinno osiągnąć następujące cele w sześciu obszarach:

1. Wzrok: zdolność dostrzegania szczegółów

Można to rozpoznać, obserwując, jakie obrazy fascynują maluszka. Jeśli są to obrazy czarno-białe, to świadczy to o rozwoju na I etapie funkcjonalnym. Jeśli są to duże kolorowe kształty, to dziecko jest na II etapie. 

2. Słuch: rozpoznawanie znaczenia dźwięków

Niemowlę powinno po słyszanym dźwięku orientować się, co się dzieje lub co za chwilę się wydarzy.

3. Dotyk: rozpoznawanie podstawowych wrażeń czuciowych

Czucie powierzchniowe niemowlęcia jest coraz lepsze. Będzie je zatem fascynować różnorodność świata zewnętrznego.

4. Sprawność ruchowa: raczkowanie prawidłowym wzorcem naprzemiennym

Niemowlę powinno raczkować, poruszając się przy tym symetrycznie, ruchem naprzemiennym, bardzo dynamicznie, osiągając łączny dzienny dystans 400 m.

5. Mowa: tworzenie dźwięków znaczących

Niemowlę powinno zawiadamiać o swoich potrzebach lub wydawać konkretny dźwięk, chcąc wywołać określoną reakcję otoczenia. 

6. Sprawność manualna: chwyt pęsetkowy 

Chwyt pęsetkowy charakterystyczny dla wieku 7 miesięcy różni się od chwytu osoby dorosłej. Bywa on nazywany nożycowym.


Ocena poziomu inteligencji

  • Osiągnięcie wszystkich wspomnianych wyżej 6 umiejętności pod koniec 7 miesiąca życia świadczy o średnim tempie. Mówimy wtedy, że poziom inteligencji ruchowej wynosi 100.
  • Osiągnięcie powyższych umiejętności w czasie o połowę krótszym, świadczy o szybkim tempie i mówimy wtedy, że poziom inteligencji wynosi 200.
  • Maluszki, których rozwój jest przez rodziców nieświadomie blokowany, lub które mają problemy neurologiczne albo uszkodzenie mózgu, mogą potrzebować na osiągnięcie wspomnianych umiejętności więcej czasu, nawet 12-14 miesięcy. Poziom inteligencji wynosi wtedy 50.

rozwój dziecka 3-7 miesięcy


Jak wspierać Rozwój dziecka 3-7. miesięcy

Rozwój dziecka w wieku 3-7 miesięcy bardzo łatwo jest nie tylko niechcący opóźnić, ale też celowo przyspieszyć. Specjalne ćwiczenia ruchowe, które poprawią motoryczny rozwój dziecka w pierwszym roku życia zajmują około 8 minut. Wykonujemy je kilka razy dziennie.

Wczesna nauka czytania rozwija wzrok w takim stopniu, że niemowlęta, które miały niewłaściwą zbieżność gałek ocznych, osiągały ich poprawne ustawienie zaledwie po dwóch tygodniach nauki czytania. Nauka czytania rozwija też myślenie operacyjne, a to ma ogromne znaczenie w rozwoju mowy. Odpowiednie prezentacje dla niemowlęcia wykonujemy kilka razy dziennie, przy czym łączny czas w ciągu dnia nie przekracza pół minuty.

Ćwiczenie zdolności matematycznych również zajmuje około minuty. Aktywowanie słuchu absolutnego zajmie nieznacznie dłużej. Najdłużej zajmuje trening zdolności językowych. Sprawdź naszą, co dokładnie możesz zrobić, aby zacząć prawidłowo wspierać rozwój dziecka w wieku 3-7 miesięcy.

Jak wspierać rozwój dziecka w pierwszym roku


Co powinno niepokoić w rozwoju dziecka w 7 miesiącu?

Powinno Cię niepokoić, jeśli zauważasz choćby jedno z poniższych:

  • nie potrafi raczkować właściwym ruchem naprzemiennym, pokonując dystans 400 m dziennie,
  • wcześniej nie pełzało prawidłowym ruchem naprzemiennym 50 m dziennie,
  • nie tworzy własnych dźwięków o konkretnym znaczeniu, z zamiarem wywołania ściśle określonej reakcji otoczenia,
  • skupia uwagę na dźwiękach, ale nie rozpoznaje ich znaczenia,
  • nie skupia wzroku na bardzo małych obiektach,
  • potrafi chwytać, ale nie jest zainteresowane maleńkimi obiektami,
  • nie płacze w odpowiedzi na bolesny bodziec, jak wbijana igła,
  • prezentuje odruchu Moro w wyniku głośnego dźwięku lub innych bodźców takich jak dźwięk sprzętów domowych, kichanie, kaszlenie itp.,
  • nie chwyta wystarczająco silnie, aby podnieść całą wagę swojego ciała.

Dodatkowo prawidłowy rozwój dziecka w wieku 3-7 miesięcy utrudnia:

  • słaby stan zdrowia dziecka,
  • poród przez cesarskie cięcie,
  • ulewanie,
  • zastosowanie klina w łóżeczku

oraz ponad 30 gadżetów ułatwiających opiekę nad niemowlęciem.

 Jeśli Twoje dziecko nie pełzało, a raczkowanie możesz nazwać jednym z poniższych określeń:

  • niesymetryczne,
  • ciągnąc jedną nogę za sobą,
  • mało dynamiczne,
  • na niewielkim dystansie – kilkanaście metrów dziennie
  • niewłaściwym ruchem, zamiast naprzemiennie,

to będą widoczne negatywne skutki, o ile nie uzupełnisz zaniedbanych obszarów rozwoju dziecka. Te negatywne skutki są widoczne najczęściej dopiero po 6 roku życia, kiedy jakakolwiek zmiana organizacji neurologicznej mózgu już nie jest możliwa. Dlatego należy uzupełnić rozwój dziecka (a w szczególności tych zaniedbanych struktur) jak najszybciej.

Jeśli Twój maluch jest na tyle silny, że staje przy meblach, to nauczenie go pełzania i raczkowania będzie już niemożliwe. Możesz jednak uzupełnić zaniedbane obszary, choć będzie to wymagało więcej pracy, niż nauka pełzania i raczkowania. Dowiesz się jak to zrobić podczas szkolenia: “Ruch kluczem do inteligencji“.


Jak stymulować rozwój dziecka w 4, 5, 6 i 7 miesiącu życia?

Wzrok w rozwoju dziecka 4, 5, 6 i 7 miesiącu życia

Od urodzenia wspieramy wzrok odpowiednimi ćwiczeniami z bitami inteligencji. Dotychczas używaliśmy już kart czarno-białych oraz kart z flagami państw, które usprawniały widzenie kolorów i kształtów. Rozpoczęliśmy również naukę czytania i matematyki, aby wspierać rozwój dziecka w zakresie wzroku, słuchu i mowy, ale także aby ćwiczyć myślenie operacyjne, kreatywność, pamięć fotograficzną, czyli inteligencję.

Na trzecim etapie funkcjonalnym rozwoju mózgu, celem jest jeszcze lepszy rozwój wzroku. Pod koniec tego okresu, w wieku 10 tygodni lub wcześniej, oczekiwać będziemy, że maluszek będzie dostrzegać i rozpoznawać drobne elementy. W tym celu prezentujemy bity inteligencji i karty do nauki czytania z kolejnych zestawów Bitów inteligencji.

Polecany produkt

Bity inteligencji

Dodatkowo na odwrocie kart znajdziesz setki informacji. Będziesz je wykorzystywać przez wiele tygodni, jeśli weźmiesz udział w warsztatach dla rodziców  „Mnożenie inteligencji”.

Polecane szkolenie

Mnożenie inteligencji

W okresie 4-7 miesięcy możemy także rozpocząć naukę czytania książek. Większość rodziców, którzy uczą swoje maleństwa od urodzenia, zwleka z wprowadzeniem książek, gdyż maluszek bierze wszystko do buzi. Dlatego większość wprowadza książki do procesu nauki czytania między 6-9 miesiącem życia.

Polecane szkolenie

Nauka czytania

Zestaw do nauki czytania „Czytanie dla rozwoju. Komplet książek, gier i kart do nauki czytania” pozwoli Ci nauczyć czytać 9 książek w 9 tygodni.

Polecany produkt

Zestaw do nauki czytania

Dr Aneta Czerska zbadała efekty wczesnej nauki czytania w 10-letnich badaniach, unikalnych na skalę światową. Opracowana przez nią metoda Cudowne Dziecko rozwija intelekt, kreatywność, pamięć fotograficzną, wyobraźnię i myślenie operacyjne od pierwszych dni życia.

Niemowlęta mogą zapamiętywać całe wyrazy jak obrazy, podobnie jak w metodzie Domana. Jednak najważniejsze jest to, że rozszyfrowują kod liter – same dochodzą do wniosku, która litera odpowiada za który dźwięk – dzięki czemu zaczynają czytać dowolne teksty samoistnie.

Tę nową, unikalną metodę nauki czytania możesz poznać na szkoleniu „Nauka czytania”.  Możesz również poznać ją dzięki najnowszej publikacji naukowej dr Anety Czerskiej „Czytanie dla rozwoju”.

Polecany produkt

Czytanie dla rozwoju. Wczesnodziecięca nauka czytania metodą Cudowne Dziecko


Słuch w rozwoju dziecka 4, 5, 6 i 7 miesiącu życia

Wiemy już, że o ile niemowlęta rodzą się z bardzo słabym wzrokiem, to posiadają słuch absolutny. Małe dziecko może też nauczyć się dowolnego języka obcego – każdy język jest dla niego obcy, nawet ojczysty, gdyż na początku nie zna żadnego i z łatwością może nauczyć się dowolnie wybranego.

Te naturalne zdolności wygasają, wraz z dojrzewaniem mózgu. W wyniku „porządków” w mózgu, usuwane są nieużywane połączenia. Pierwsze porządki mają miejsce już w szóstym miesiącu życia. Wtedy wygasają pierwsze zdolności językowe i od tego czasu ulega zawężeniu słuch absolutny. Jeśli chcesz temu przeciwdziałać, zrealizujmy temat „Mnożenie inteligencji”.

Polecane szkolenie

Mnożenie inteligencji

W pierwszym roku życia najłatwiej jest zapobiec nadwrażliwości dźwiękowej, na które cierpi ponad połowa młodych uczniów w pierwszej klasie. To jest przyczyną, dlaczego spostrzegamy, że dzieci nie potrafią się skupić i bardzo łatwo rozpraszają uwagę. Aby poznać szczegóły, przyjdź na „Pierwszy rok życia”.

Polecane szkolenie

Pierwszy rok życia


Motoryczny rozwój dziecka w 4, 5, 6 i 7 miesiącu życia

Celem dla siódmego miesiąca życia jest dynamiczne raczkowanie, pięknym ruchem naprzemiennym, na dystansie 400 metrów.

Twoje maleństwo rozwija się prawidłowo, jeśli:

  • wcześniej pełzało dynamicznie, prawidłowym ruchem naprzemiennym, na dystansie 50 metrów,
  • teraz raczkuje i w ciągu dnia pokonuje 400 metrów.

Jeśli obserwujesz, że niemowlę staje na czworakach, ale być może kiwa się i boi się poruszyć, to musimy wzmocnić jego poczucie równowagi. Dzięki specjalnym ćwiczeniom balansu pasywnego, które pokaże ci dr Czerska, pozwolisz mu obserwować zmiany jego położenia w przestrzeni.

Polecane szkolenie

Pierwszy rok życia


Mowa w rozwoju dziecka w 4, 5, 6 i 7 miesiącu życia

Im więcej będziesz do maluszka mówić, tym więcej bodźców dla rozwoju mowy dostarczysz.

Od czwartego do siódmego miesiąca życia dziecko przygotowuje się do nauki mowy. Już na następnym, czwartym poziomie będzie umiało użyć dwa słowa w określonym znaczeniu, podczas gdy na tym etapie wydaje dźwięki, ale dźwięki te możemy nazwać znaczącymi, gdyż niosą już określone znaczenie.

Kilka lat temu modna była nauka języka migowego dla niemowląt. O ile nauka ta wykorzystywała naturalną potrzebę do komunikacji, to nie przyspieszała nauki mowy, gdyż maluszek znajdował inne sposoby przekazania informacji o swoich potrzebach.

Rozwój mowy przyspiesza natomiast nauka czytania i wczesna nauka matematyki.

Polecane szkolenia

Nauka czytania

Wczesna nauka matematyki


Manualny rozwój dziecka w 4, 5, 6 i 7 miesiącu życia

Niewielu rodziców ma świadomość, że już w tak młodym wieku możemy wspierać sprawność manualną. Większość z nas utożsamia rozwój manualny z rozwojem ręki. Niewielu ma świadomość, że sprawność dłoni jest efektem neurologicznego rozwoju mózgu.

Warto pamiętać, że oznaczenia wiekowe na opakowaniach zabawek informują, że są one bezpieczne, ale nie wspomagają rozwoju dziecka w wieku 3, 4, 5, 6 i 7 miesięcy, gdyż producenci zabawek niewiele o tym wiedzą. Produkują zabawki, które będą się dobrze sprzedawać. Zadaniem producenta jest przekonać rodzica, że dana zabawka zapewni progres intelektualny, ale rzadko która zabawka rzeczywiście ma walory edukacyjne. Wszystko, czego dziecko faktycznie potrzebuje do rozwoju nie nosi miana „zabawki”.

Polecane szkolenie

Pierwszy rok życia


Źródło:

[1] S. Goddard Blythe: Jak osiągać sukcesy w nauce?, Warszawa 2011, Wydawnictwo Naukowe PWN.

[2] G. Doman: Jak postępować z dzieckiem z uszkodzeniem mózgu czyli Opóźnionym umysłowo, upośledzonym umysłowo, z dziecięcym porażeniem mózgowym, z zaburzeniami emocjonalnymi, spastycznym, wiotkim, sztywnym, z padaczką, autystycznym, atetotycznym, nadpobudliwym, z zespołem Downa. Poznań 1996, Wydawnictwo “Protext”.