Jak czytać nalepki na owocach i różne rodzaje kodów, aby zdrowo żyć

Dzieci zawsze wybierają owoce z małymi naklejkami. Uważałam je za uroczą ozdobę, ale nie zdawałam sobie sprawy, że zawierają kody i niosą ważną informację.

Kody na owocach

Kody PLU na owocach (choć nie tylko) zaczęto stosować od 1990 roku. Wtedy były one czterocyfrowe.  Kody zaczynające się od cyfry 3 lub 4 zarezerwowane były dla produktów sprzedawanych luzem, jak owoce czy warzywa. Czterocyfrowe kody oznaczały zwykłe uprawy stosujące nawozy sztuczne – charakterystyczne dla drugiej połowy XX wieku. Te owoce mogły być pryskane. Nie wiadomo było do końca, czy pochodziły ze szklarni, czy były hodowane naturalnie.

Później przed czterocyfrowym kodem zaczęto stawiać cyfrę 9, jeśli była to żywność ekologiczna –  hodowana bez pestycydów i nawozów sztucznych.

Pięciocyfrowy kod zaczynający się od cyfry 8 miał oznaczać, że owoc pochodzi z upraw GMO – genetycznie modyfikowanych, jednak system ten nie został szeroko wdrożony w handlu detalicznym. W praktyce owoce GMO nie są dziś oznaczane w ten sposób.

Obecnie kody PLU nie informują o poziomie pestycydów ani o metodach przechowywania, a służą głównie do identyfikacji rodzaju produktu i sposobu uprawy (konwencjonalna / ekologiczna).

Nazwa kodu PLU pochodzi od angielskiej nazwy Price look-up.  Kod oznacza skąd dany produkt pochodzi, jaki jest to rodzaj produktu i jego rozmiar.

Kody PLU istnieją od 1990 roku i pozwalają kasjerce odróżnić pomarańczę ekologiczną od nieekologicznej. Choć wyglądają tak samo mają inną cenę. Nad systemem kodów czuwa Międzynarodowa Federacja ds. Standardów Produktu – International Federation for Produce Standards (IFPS), która została założona dopiero w 2001 roku.

Wash Label

Pojawiały się koncepcje tzw. „inteligentnych nalepek”, które miałyby ułatwiać mycie owoców. Jak nazwa wskazuje, Wash Label oprócz kodu produktu i kodu paskowego, miały ułatwiać również mycie zakupionych owoców. W razie kontaktu z wodą rozpuszczając się, uwalniały środek pozwalający usunąć wszelkie zanieczyszczenia: kurz, bakterie a nawet pestycydy. W trakcie mycia nalepka znikała, ale można ją było także zdjąć w tradycyjny sposób.Obecnie jednak nie są one standardem w handlu detalicznym.

Dlatego podstawą pozostaje dokładne mycie owoców pod bieżącą wodą, a dodatkowo mechaniczne pocieranie lub moczenie.

Polskie prawo

Polskie prawo wymaga następujących informacji widocznych na OPAKOWANIU owoców:

• nazwa i adres podmiotu pakującego lub wysyłającego,
• nazwa produktu, jeżeli zawartość opakowania nie jest widoczna z zewnątrz,
• pełna nazwa państwa pochodzenia lub nazwa potoczna,
• klasa jakości.

Zawsze sprawdzam kraj pochodzenia owoców i warzyw. Nie kupuję czosnku z Chin. Kiedy szukam czerwonych ziemniaków, wybieram te z Hiszpanii, a nie kupuję ze Stanów Zjednoczonych. Tam do uprawy ziemniaków stosuje się niewiarygodną ilość chemii.

Płyn do mycia owoców

Jeśli kupuję owoce, które trzeba zjeść ze skórką – takie jak winogrona – to myję je w specjalnym płynie, który usuwa środki chemiczne ze skórki. Płyn do mycia owoców kupuję w sklepach z ekologiczną żywnością.

Zmycie pestycydów ze skórki jest szczególnie ważne w przypadku winogron, gdyż mają one bardzo dużo skórki w porównaniu z wagą czy objętością owoców.

Mimo to bardzo często owoce kupowane zimą uczulają moje dzieci. Najczęściej dostają kaszlu lub miejscami na ciele skóra robi się szorstka. Rzadziej mają ból gardła i chorują, ale sporadycznie i to się zdarza po owocach.

Według Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 maja 2007 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów, które mogą znajdować się w środkach spożywczych lub na ich powierzchni, do konserwowania cytrusów można używać E 230 – bifenyl, E 231 – fenol ortofenylowy, E 232 – fenol ortofenylowosodowy, E 233 – tiobendazol. Na opakowaniach powinny być podane ich nazwy, jeśli były zastosowane.

Co naprawdę oznaczają te informacje dla rodzica?

Nalepki i kody nie są ciekawostką technologiczną.

To narzędzie podejmowania świadomych decyzji.

Ale w świecie sprzecznych informacji łatwo popaść w skrajność:

– albo ignorujemy wszystko,

– albo zaczynamy się bać każdego produktu.

Zdrowe podejście leży pośrodku.

Nie w panice, lecz w wiedzy.

16-cyfrowy kod Harvest Mark

Nowy sposób odczytywania tych danych zaproponowała obecna na targach Fruit Attraction w Madrycie firma Harvest Mark z USA. Ich kod składa się z 16 cyfr. Obecnie każdy może znaleźć informacje o truskawkach czy melonach na stronie firmy Harvest Mark wprowadzając odpowiedni kod. W ten sposób można się dowiedzić:

• kiedy dany owoc lub warzywo zostało wyprodukowane,
• kiedy zostało zebrane,
• czy jest organiczne,
• jaki status bezpieczeństwa produktów zapewnia producent.

Firma Harvest Mark rozwija się stale. Niektóre duże sieci spożywcze używają programu Harvest Mark w swoich sklepach. Co również ważne jeśli ugryziemy nalepkę, nie powinniśmy się tym martwić – jest również jadalna.

Niektóre firmy stosują własne systemy śledzenia partii produktów (traceability), często z wykorzystaniem kodów QR. Umożliwiają one sprawdzenie kraju pochodzenia, daty zbioru czy producenta.

Nie jest to jednak jednolity, obowiązkowy system – zależy od producenta i sieci handlowej.

Kod kreskowy

Kod kreskowy również zawiera wiele przydatnych informacji. Jeśli zaczyna się od liczby 590, to oznacza, że prawdopodobnie został wyprodukowany w Polsce. Ściślej mówiąc, kod ten oznacza, z jakiego kraju pochodzi dystrybutor.

Prefiksy 400-440 należą do Niemiec, prefiksy 00-09 do Stanów Zjednoczonych, 690 i 691 do Chin,

Liczby od 20 do 29 na początku kodu kreskowego oznaczają, że kupujemy produkt na wagę, np. jabłka. Kod zaczynający się od 977 przygotowano dla gazet, a 978 dla książek – i nie ma tu znaczenia kraj ich wydrukowania.

W 1948 roku jeden z amerykańskich sklepów, który nie mógł sobie poradzić z logistycznym ogarnięciem rosnącej liczby produktów na jego półkach i coraz dłuższymi kolejkami, poprosił wynalazców Josepha Woodlanda i Bernarda Silvera o opracowanie metody umożliwiającej szybkie nabijanie produktów na kasę. W cztery lata później, 7 października 1952, ich pomysł na czarno-biały kod i maszynę do jego odczytu opatentowano. Niedawno więc kod kreskowy obchodził 70. urodziny.

Dziś firmy i branża handlowa chcą, by w kodzie było zawartych coraz więcej informacji, a liczba kodów po prostu się kończy. Obecnie pierwsze trzy cyfry to, identyfikator kraju. Kolejne pięć cyfr przypisanych jest do konkretnej firmy. Pozostałe to już numer konkretnego produktu. Na końcu jest jeszcze cyfra kontrolna – w przypadku, gdy kod kreskowy wpisywany jest ręcznie, a kasjer się pomyli, to system dzięki niej automatycznie wykryje błąd.

Kod QR

Coraz powszechniejsza jest też odmiana kodów QR – kwadratowe pole zbudowane z białych i czarnych kwadracików.

W QR można zapisać adres strony internetowej. Kody QR stosowane są też do opłacania faktur – wystarczy zrobić im zdjęcie, a bankowość mobilna automatycznie odczyta kwotę należności, numer konta i dane odbiorcy.

Kody QR to na razie tylko rodzaj modnego gadżetu – narzędzie marketingowe. Dla handlu i logistyki na razie nie są przydatne. Gdyby sklepy i producenci chcieli przejść na QR, musieliby całkowicie wymienić swój sprzęt. Tymczasem skanery do odczytu kodów QR są dziś bardzo drogie – mówi Konrad Kwiatkowski z firmy ASKA, która wdraża systemy automatycznej identyfikacji.

Kody kreskowe są jednowymiarowe, co pozwala na zapisanie ciągu cyfr, do tego przystosowane są tradycyjne czytniki. Kody QR są dwuwymiarowe. Daje to możliwość zapisania ciągu cyfr, liter czy innych znaków, ale nie pozwala na ich odczytanie przez dzisiejsze skanery.

Nowa technologia

W najbliższej przyszłości pojawi się jeszcze bardziej konkurencyjna technologia radiowa RFID, która pozwoli na zeskanowanie wszystkich produktów bez wyjmowania ich z koszyka – wystarczy, że przejdziemy przez specjalny czytnik. Wtedy pożegnamy się nie tylko z kodem kreskowym, ale i panią za kasą w supermarkecie.

Czy żywność ekologiczna naprawdę jest ekologiczna? Jak nie dać się oszukać?

Wielu rodziców nie interesuje sam kod PLU, lecz jedno pytanie:
czy ten produkt jest naprawdę ekologiczny – czy tylko tak wygląda?

1️⃣ Szukaj oficjalnego logo UE

Prawdziwa żywność ekologiczna sprzedawana w Unii Europejskiej musi mieć:

• zielony listek z gwiazdek (logo rolnictwa ekologicznego UE),

• numer jednostki certyfikującej (np. PL-EKO-07),

• informację o kraju pochodzenia surowca (np. „Rolnictwo UE” lub „Rolnictwo spoza UE”).

Brak tych oznaczeń oznacza, że produkt nie jest certyfikowaną żywnością ekologiczną, nawet jeśli na opakowaniu widnieje słowo „bio” lub „eko”.

2️⃣ Cyfra 9 w kodzie PLU – co oznacza?

Jeśli owoc sprzedawany luzem ma pięciocyfrowy kod zaczynający się od cyfry 9 (np. 94011 dla banana), oznacza to, że producent deklaruje uprawę ekologiczną.

Warto jednak pamiętać:

• system PLU jest systemem handlowym,

• nie zastępuje on certyfikacji ekologicznej,

• kluczowe znaczenie ma oficjalny certyfikat.

3️⃣ „Bio”, „naturalny”, „wiejski” – to nie to samo

Słowa takie jak:

• naturalny

• tradycyjny

• wiejski

• prosto z sadu

nie są równoznaczne z certyfikowaną produkcją ekologiczną.

To określenia marketingowe.
Nie podlegają tak ścisłej kontroli jak oznaczenie „rolnictwo ekologiczne”.

4️⃣ Czy żywność ekologiczna jest całkowicie wolna od pestycydów?

Nie zawsze.

Rolnictwo ekologiczne:

• nie stosuje syntetycznych pestycydów,

• dopuszcza jednak określone naturalne środki ochrony roślin,

• podlega kontroli i limitom pozostałości.

Ekologiczne nie znaczy „idealnie czyste”,
ale oznacza inne standardy produkcji i nadzoru.

5️⃣ Jak podejmować decyzje spokojnie?

Dobrze, jeśli zwracamy uwagę na dietę, ale czasem trudno jest kupić wszystkie produkty w wersji bio.
Warto wiedzieć, że największe znaczenie ma:

• jakość diety jako całości,

• różnorodność,

• ale także komponenty, a nawet ich zestawienie.

Działanie intuicyjne nie jest dobrą strategią.
Świadomość i wiedza – tak.

Chcesz wiedzieć, kiedy warto kupować bio, a kiedy to tylko marketing?

Na szkoleniu Dieta i terapie naturalne pokazuję:

• które produkty mają największe znaczenie dla zdrowia dziecka,

• jaja dieta stwarza idealne warunki do szybkiego rozwoju neurologicznego, a jakie produkty zaburzają i spowalniają rozwój,

• jak dietą można utrzymać u dziecka dobry nastrój i chęć współpracy,

• a jak również dietą można niechcący wywołać ospałość lub agresję,

• w jaki sposób dietą można pomóc dziecku szybciej wyzdrowieć, a jak wywołać nawrót choroby.

👉 Sprawdź program szkolenia „Dieta i terapie naturalne”

Polecane szkolenie

Dieta i terapie naturalne