Aktualności

Nauka czytania metodą Domana – dlaczego nie?

Nauka czytania metodą Domana z pozoru jest prosta, ale chcąc ją realizować natrafiamy na szereg problemów.

Nauka czytania metodą Domana – dlaczego nie?

Nauka czytania metodą Domana na początku wydaje się banalnie prosta. Rodzice, którzy spróbowali, nie mają wątpliwości, że to świetna zabawa. Z czasem jednak pojawiają się problemy. Dlaczego opinie na temat metody Domana są tak skrajne? Na początku rodzice są zachwyceni, ale rodzice i nauczyciele przedszkolni, którzy znają ją dłużej, są rozczarowani.

Dociekliwi czytelnicy znajdą poniżej szczegółowy opis metody, harmonogramu nauki oraz jej słabe i mocne strony. Niecierpliwi czytelnicy mogą zacząć od podsumowania w formie tabeli.

Metoda Domana Porównanie Tabela Dr Czerska Cudowne Dziecko dla kogo typ charakterystyka efekty cel

Jeśli chcesz poznać nowoczesną metodę nauki czytania o potwierdzonych naukowo efektach, którą opracowała dr A. Czerska, to weź udział w szkoleniu online dla rodziców (w formie wideokonferencji Live). Naukę czytania w metodzie Cudowne Dziecko można poznać tylko i wyłącznie podczas szkolenia.

Zacznijmy od początku. Prześledźmy instrukcję nauki czytania Glenna Domana i zastanówmy się, dlaczego rodzicowi jest ciężko kontynuować naukę, a dziecko traci nią zainteresowanie. Możesz też od razu przeczytać listę najpopularniejszych błędów w nauce czytania.


Cel nauki czytania w metodzie Domana

Glenn Doman adresuje naukę czytania, do dzieci już od urodzenia, gdyż twierdzi, że to czym będzie dorosły w sensie fizycznych i neurologicznych zdolności jest określone przez pierwszy rok życia bardziej niż przez jakikolwiek inny. W okresie pierwszych sześciu lat życia pragnienie uczenia się i poznawania świata osiąga swój szczyt.

Zazwyczaj nie uczymy dzieci czytać, gdyż nie doceniamy ich zdolności uczenia się, stąd większość małych dzieci nie umie czytać. Tymczasem jeśli tylko przedstawimy dowolny zestaw powiązanych faktów w sposób jasny i czytelny dla dziecka, wtedy ono nauczy się ich z łatwością, niezależnie czy będą to fikcyjne historie jak bajki, czy też biografie wielkich ludzi lub fakty biologiczne, geograficzne, matematyczne czy też wiedza o dźwiękach przestawionych za pomocą symboli graficznych.

Dla kogo jest nauka czytania w metodzie Domana

Początkowo Doman kierował swoją pracę do dzieci z uszkodzeniami mózgu. Niektórym z nich zalecał naukę czytania jako jedną z terapii usprawniających pracę mózgu. Zauważył, że wzmacniając poszczególne sprawności, może poprawiać ogólną organizację mózgu a tym samym zdrowie dziecka.

Myślę, że to jeden z istotnych powodów, dlaczego opinie o metodzie Domana rodziców i nauczycieli dzieci zdrowych są pełne rozczarowania.

Karty do nauki czytania

Podobnie jak nasza współczesna kultura i społeczeństwo odmawia małemu dziecku swobody w zakresie ruchu, tak ogranicza dziecku dostęp do treści drukowanych, a tym samym utrudnia naukę czytania, używając zbyt małej czcionki. Doman proponuje prezentować dzieciom wyrazy, a z czasem wyrażenia i zdania na białych kartonach o wymiarach 10×60 cm. Pojedyncze słowo zapisane na takiej karcie ma wysokość 8 cm, a kreska budująca literę nie powinna być cieńsza niż 1 cm. Ze względu na czasochłonność przygotowywania kart, radzi on, aby rodzic przygotował karty na zapas z miesięcznym wyprzedzeniem.


Etap pierwszy nauki czytania w metodzie Domana
Wyrazy

Pierwszy etap nauki polega na prezentacji pojedynczych wyrazów i zaczyna się od prezentacji 15 wyrazów tworzących 3 zestawy po 5 kart. Pierwszego dnia prezentuje się trzykrotnie jeden zestaw pięciu wyrazów, przy czym przerwy pomiędzy sesjami nie powinny być krótsze niż pół godziny. Drugiego dnia powtarza się trzykrotnie prezentację pierwszego zestawu oraz trzykrotnie prezentuje się drugi zestaw. Trzeciego dnia dołącza się trzeci zestaw i od tej pory prezentuje się wszystkie trzy zestawy po trzy razy dziennie.

Czas na naukę czytania w metodzie Domana

Kiedy samopoczucie dziecka i spokojna atmosfera w domu sprzyja nauce, rodzic podnosi kartę ze słowem „mama”, tuż poza zasięgiem rąk dziecka, i mówi do niego wyraźnie: „Tu jest napisane mama”. Nie podając żadnych dodatkowych wyjaśnień, rodzic pozwala dziecku patrzeć przez sekundę na kartę a następnie odkłada kartę i podnosi nową, po czym z wielkim entuzjazmem wypowiada: „Tu jest napisane tata”. Doman radzi, aby wśród słów znalazły się imiona członków rodziny, krewnych, domowych zwierząt, ulubionych potraw, przedmiotów w domu oraz ulubionych zajęć.

Harmonogram nauki czytania w metodzie Domana

Po pięciu dniach od momentu rozpoczęcia nauki wyjmuje się z pierwszego zestawu jedną kartę i zastępuje ją nową. Kontynuuje się to postępowanie każdego następnego dnia wymieniając jedną z pięciu kart. Docelowo zwiększa się ilość całodziennego materiału do pięciu zestawów kart, przy czym jedna sesja to prezentacja jednego zestawu pięciu wyrazów jednorazowo. Każdy zestaw kart prezentujemy trzy razy dziennie. Dysponując ostatecznie pięcioma zestawami, po pięć kart w każdym zestawie, gdzie każdy zestaw prezentuje się trzy razy dziennie, dochodzi się do 15 sesji dziennie. Codziennie w każdym z pięciu zestawów wymienia się po jednej karcie, czyli wprowadza się pięć nowych wyrazów dziennie. W ten sposób w toku dalszej nauki każde słowo prezentowane jest 15 razy – trzy razy dziennie przez pięć dni. Dziennie dziecko ogląda 25 wyrazów, przy czym 5 z nich jest nowych.

Nauka czytania w metodzie Domana w praktyce

Choć w zaleceniach Domana znajdziemy, że sesja powinna trwać 5 sekund, w praktyce tyle czasu zajmuje pokazanie jednego wyrazu. Bardzo długie karty uniemożliwiają szybką prezentację. Ponadto, wypowiadane zdanie: „Tu jest napisane…” spowalnia sesję. Jeśli kierując się zaleceniem, że powinno się pozwolić dziecku jeszcze przez sekundę spoglądać na słowo, cała sesja będzie trwała nie mniej niż 25 sekund. Kolejnym problemem, z którym borykają się rodzice w nauce czytania metodą Domana jest rozplanowanie tak licznych sesji w ciągu dnia. Wykonanie 15 sesji z zachowaniem półgodzinnych przerw staje się prawdziwym wyzwaniem po odliczeniu czasu potrzebnego na sen, karmienie i prace domowe.

Słabe punkty nauki czytania w metodzie Domana

Ponadto, w nauce czytania metodą Domana rodzice czują się przytłoczeni ilością kart i powtórek. Nie wiedzą, które karty powinni wymieniać, szczególnie na początku kiedy wszystkie pięć kart prezentowanych jest przez 5 dni, a oni mają wybrać tylko jedną z nich i zastąpić ją nową kartą. W tych pierwszych zestawach niektóre wyrazy prezentowane są 15 razy w ciągu 5 dni, ale inne 27 razy w ciągu 9 dni.

Dodatkowo nauka czytania w metodzie Domana bazuje na koncepcji nauczania starszych dzieci i dorosłych. Materiał jest wielokrotnie powtarzany. Natomiast codziennie umieszcza się jedno nowe słowo w każdym zestawie, aby wzmocnić zainteresowanie i podnieść poziom uwagi i koncentracji.

Intensywność nauki czytania w metodzie Domana

Wielu rodziców nie realizuje programu nauki czytania w metodzie Domana aż tak intensywnie. Prezentują oni jeden lub najwyżej 3 zestawy dziennie. Po kilkudziesięciu dniach powinni dysponować bazą 50 wyrazów. Wtedy powinno się przystąpić do drugiego etapu, który polega na nauce budowania wyrażeń dwuwyrazowych. Niestety wielu rodziców przerywa naukę.

O ile na początku radość dziecka uskrzydlała ich i dodawała motywacji w niełatwej pracy, to po kilkunastu dniach dziecko nie tylko nie wykazuje radości, ale wręcz odwraca głowę lub odchodzi. Po ponownym przejrzeniu książki rodzice często znajdują fragment, że jeśli oni i dziecko nie bawią się świetnie, oznacza to, że rodzic robi coś źle i należy przerwać naukę, co czynią rodzice najczęściej. Nieliczni jednak nie zrażają się problemami i z nadzieją kontynuują naukę.


Efekty nauki czytania metodą Domana

Nauka czytania w metodzie Domana nigdy nie została poddana weryfikacji i badaniom efektywności. Nie można też wyciągać wniosków o efektywności tej metody na podstawie opinii z internetu, gdyż wielu rodziców nie stosuje się do zaleceń Domana i wprowadza modyfikacje. Tylko nieliczni zapoznali się w publikacjami Domana, ale nawet ci wprowadzają modyfikacje, gdyż obserwują znudzenie dziecka i próbują temu zaradzić.

Doman jako prekursor wczesnej edukacji

Należy jednak podkreślić, że metoda Domana stała się inspiracją dla innych badaczy i pedagogów. Dlatego Glenna Domana można nazwać prekursorem wczesnej edukacji.

Wczesna edukacja

Kolejne metody wczesnej edukacji mają nie tylko inne harmonogramy, jak i cele nauki. Używa się w nich również kart, choć najczęściej o innym kształcie. Kształt kart wynika najczęściej ze sposobu prezentacji, który podporządkowany jest wspomnianym celom.

Dwie z tych metod oparte są o nowe badania nad rozwojem mózgu człowieka. Ale tylko jedna metoda została zweryfikowana naukowo. Badania efektywności metody Cudowne Dziecko trwały 10 lat, a efektywność przekroczyła 90%. Są to unikalne badania na skalę światową. Ta unikalna metoda jest najlepsza dla dzieci w wieku od urodzenia do 7 roku życia.


Sprawdź efekty wczesnej nauki czytania metodą Cudowne Dziecko

Jeśli nie masz czasu na samodzielne odkrywanie wad i zalet metody Domana, zobacz efekty wczesnej edukacji metodą Cudowne Dziecko.

Sprawdź efekty oglądając film.

Film prezentuje dziewczynkę, która była uczona czytania metodą Cudowne Dziecko.  W wieku 4 lat czyta w dwóch językach z prędkością 55 wyrazów na minutę, a w wieku 6 lat tak płynnie, jak dzieci 12 letnie i to w kilku językach. Tymczasem dziewczynka ma predyspozycje do dysleksji i skrzyżowaną lateralizację.

Jedynym sposobem, aby poznać metodę Cudowne Dziecko jest szkolenie dla rodziców: stacjonarne lub online, grupowe lub indywidualne.

Polecane szkolenie

Nauka czytania


Etap drugi nauki czytania w metodzie Domana
Wyrażenia

Po minimum 15 dniach rodzic dysponuje bazą 50 wyrazów. Teraz powinien przystąpić do budowy wyrażeń dwuwyrazowych. Wyrażenia stanowią etap pośredni między wyrazami a zdaniami. Wyrażenia należy budować z wyrazów już wprowadzonych.

Dobór słownictwa w nauce czytania metodą Domana

Zgodnie z przewidywaniami Domana, większość rodziców odkrywa, że wprowadzona baza wyrazów nie pozwala na stworzenie takich wyrażeń, gdyż większość wyrazów to rzeczowniki, a nieliczne to bezokoliczniki. Doman radzi, aby w tej sytuacji nauczyć dziecko 12 nazw kolorów, które pomogą szybko tworzyć wiele wyrażeń. Etap pierwszy nieoczekiwanie wydłuża się i staje się niezwykle monotonny ze względu na jednorodny tematycznie wybór słownictwa.

O ile wprowadzenie nazw kolorów pozwala łatwo tworzyć pary wyrazów, nie są to wyrażenia ciekawe. Dzieci uczą się przymiotników dłużej i trudniej niż innych wyrazów. Jeśli chcesz wiedzieć, dlaczego przymiotniki są dla dzieci trudne i co zrobić, aby uniknąć kłopotów – spotkajmy się na szkoleniu Nauka czytania.

Wprowadzanie wyrażeń

Jeśli jednak rodzic będzie już dysponować bazą minimum 50 wyrazów, z których można ułożyć wyrażenia dwuwyrazowe, przygotowuje 10 kart z wyrażeniami. Dzieli je na dwa zestawy i pokazuje każdy zestaw trzy razy dziennie przez pięć dni. Po pięciu dniach należy wymienić jedną kartę w każdym zestawie nowym wyrażeniem. Doliczając jeszcze naukę wyrazów, której się nie przerywa, rodzic musi teraz prezentować aż 7 zestawów kart: 5 zestawów wyrazów i 2 zestawy wyrażeń. Powtarzając sesje 3 razy dziennie uzyskujemy 21 sesji, które powinny być oddzielone półgodzinnymi przerwami, co można osiągnąć pracując systematycznie przez 10 godzin dziennie.

Dalej Doman proponuje wprowadzenie kolejnej grupy 20 przymiotników. Ułatwiają one budowanie nowych wyrażeń przy jednoczesnym wykorzystaniu wyrazów dotychczas wprowadzonych.


Porównanie z nauką czytania w metodzie Cudowne Dziecko

W metodzie Cudowne Dziecko możesz w tydzień przejść od nauki wyrazów, przez zdania do książki. Można to zrobić z pomocą Zestawu 1 do nauki czytania, który zawiera:

  • 162 karty do nauki czytania wyrazów i zdań,
  • 9 książek
  • 66 gier.

Po tygodniu twoje dziecko otrzyma pierwszą książkę, a po 9 tygodniach będzie umiało przeczytać ich aż 9. Możesz rozpocząć naukę z niemowlęciem, przedszkolakiem, albo małym uczniem. Zobacz pierwsze efekty, zanim weźmiesz udział w szkoleniu.

polecane produkty

Zestaw do nauki czytania

książki do nauki czytania i samodzielnego czytania zestaw do nauki czytania karty gry

Książka o wczesnej nauce czytania

Przeczytaj książkę, która jest jedyną publikacją naukową o wczesnej edukacji i nauce czytania oraz rozwoju dziecka. Przekonasz się, jaki potencjał ma Twoje dziecko i jak czytanie może zapobiegać dysleksji, usprawniać funkcjonowanie mózgu, rozwijać kreatywność, pamięć i wyobraźnię oraz pomnażać inteligencję.

polecany produkt

Czytanie dla rozwoju. Wczesnodziecięca nauka czytania metodą Cudowne Dziecko


Etap trzeci nauki czytania w metodzie Domana
Proste zdania

Trzeci etap nauki czytania metodą Domana polega na budowaniu prostych zdań przy użyciu kart z wyrazami, przy czym wszystkie wyrazy muszą być wcześniej wprowadzone. Na tym etapie rodzice ponownie dostrzegają, że baza wyrazów nie jest wystarczająca, aby wprowadzić zdania. Doman radzi wprowadzenie wyrazu „jest”, dzięki któremu można zbudować wiele zdań.

Zdania jak wąż boa

W praktyce rodzice zwlekają z wdrożeniem tego etapu w takim kształcie do momentu, aż dziecko ma około roku, potrafi stać i chodzić. Wcześniej trudno jest tak umieścić dziecko, aby zobaczyło pełne zdanie, które przy ułożeniu na podłodze 3 kart o długości 60 cm liczy 180 cm długości.

Nieliczni

Tylko niewielki odsetek badanych rodziców, którzy korzystali z metody Domana, dotarło do etapu wprowadzania zdań. Twierdzili oni zgodnie, że zanim zdążyli ułożyć zdanie, dziecko odchodziło. Zachęcali je do powrotu i spojrzenia na wyrazy poprzez chodzenie po nich lub skakanie. Taka zabawa szybko jednak nudzi dziecko.

Zdania na kartach

Innym sposobem na wprowadzenie prostych zdań w nauce czytania metodą Domana jest pisanie ich w całości na kartach 60 x 10 cm. Dziecko powinno znać wyrazy, z których zbudowane jest zdanie. Niestety w tym miejscu rodzic napotyka kolejną trudność. Wcześniej wprowadził słowo „Piłka” i użył go w zdaniu „Piłka jest różowa”. Teraz chciałby zbudować zdanie „Basia ma piłkę”. Książka nie daje odpowiedzi, czy słowo, które zostało wprowadzone wielką literą, możemy użyć pisząc go w zdaniu z małej litery. W polskim przekładzie angielskiej książki na próżno będziemy szukać wyjaśnień, co zrobić ze zmieniającą się końcówką rzeczownika przy odmianie.

Książka

Trzecim sposobem wprowadzania prostych zdań jest książka. Ma ona rozmiar 20 cm x 45 cm. Po rozłożeniu jej wymiar zwiększa się do 20 cm x 90 cm. Doman zaleca, aby zdanie było na innej karcie niż ilustracja i aby tekst poprzedzał obrazek. Z tego powodu co druga strona książki jest pusta. Po otwarciu okładki oczom dziecka ukazuje się zdanie wysokości 5 cm, napisane czerwoną czcionką. Po przekręceniu kartki dziecko widzi obraz i jeśli poprawnie zinterpretowało tekst, będzie miało przyjemność potwierdzić, że miało rację. Będzie to nagroda za jego wysiłek. Książka Domana składa się z pięciu zdań i pięciu ilustracji.

Metrowa płachta

Okazuje się jednak, że format książki jest tak duży, że dziecko może taką książkę oglądać tylko z rodzicem. Dzieci powyżej roku stają się bardzo samodzielne i często same chciałyby przeglądać książkę. Ze względu na to, że jest ona na tyle duża i niewygodna, szybko tracą one na to ochotę. Ponadto czerwona czcionka nie daje wystarczającego kontrastu, kiedy na stronnicy znajduje się duża ilość informacji.


Jak różne metody nauki czytania zmieniają mózg dziecka?

W Polsce najpopularniejsze są cztery metody nauki czytania. Metoda Domana nie jest dostosowana do języka polskiego, w którym słowa podlegają odmianie i zmieniają końcówki, a także przedrostki. Dodatkowo warto wiedzieć, że wszystkie metody nauki czytania zmieniają mózg dziecka – każda z metod inaczej. Jeśli chcesz wiedzieć więcej, przeczytaj artykuł.

 

metody nauki czytania ranking.

 


Etap czwarty nauki czytania w metodzie Domana
Długie rozbudowane zdania

W etapie czwartym nauki czytania metodą Domana rodzic zapisuje na kartach długie, rozbudowane zdania, ale proces rozbudowy zdań powinien przebiegać powoli, a rodzic stopniowo powinien zwiększać liczbę wyrazów w zdaniu. Rozbudowa zdań musi pociągać zmniejszenie czcionki, co może stanowić dodatkową trudność dla dziecka, stąd Doman proponuje dokonywać wszelkich zmian stopniowo, obserwując przy tym reakcje dziecka. Równocześnie Doman zaleca zabawę w składanie zdań z kart z pojedynczymi wyrazami. W piątym etapie dziecko powinno cieszyć się czytaniem książek, gdzie na stronicy będzie duża liczba wyrazów. Przygotowując książkę rodzic powinien kierować się poniższymi zasadami:

  • książka powinna zawierać od pięćdziesięciu do stu wyrazów,
  • na stronie powinno znajdować się tylko jedno zdanie,
  • litery nie powinny być mniejsze niż 2 cm,
  • tekst powinien poprzedzać ilustracje i znajdować się na osobnej kartce.

Ksiaszki do samodzielnego czytana-czytanie globalne-naukaczytania Ksiaszki do samodzielnego czytana-czytanie globalne-naukaczytania Ksiaszki do samodzielnego czytana-czytanie globalne-naukaczytania Ksiaszki do samodzielnego czytana-czytanie globalne-naukaczytania


Etap czwarty i piąty nauki czytania w metodzie Domana

W czwartym i piątym etapie konieczne jest zmniejszenie czcionki. Doman zaleca, aby stopniowo zmniejszać wielkość liter, liczbę wyrazów, a także zmienić kolor czcionki z czerwonego na czarny. Należy przy tym przestrzegać ważnej zasady, aby nigdy nie zmniejszać liter i nie zwiększać liczby wyrazów jednocześnie.

Podsumowanie

Mimo iż opinie o metodzie Domana bywają nieprzychylne, to kilka założeń jest cennych i wartych kultywowania. Są jednak elementy nauki czytania metodą Domana, które należy zmodyfikować. Niestety producenci kart do nauki czytania najczęściej nie szanują zaleceń Domana, które są cenne, podczas gdy nie wiedzą, że inne należy zmodyfikować – aby dziecko chciało się uczyć i nie uciekało rodzicowi na widok kart do nauki czytania.


Wczesna nauka matematyki

Równolegle z wczesną nauką czytania możesz prowadzić wczesną naukę matematyki. Jest to nie tylko niezmiernie proste, ale da wiele korzyści. Ucząc czytania i matematyki metodą Cudowne Dziecko wystarczy, że poświęcisz tylko pół minuty dziennie, a efekty będą spektakularne.

Czy wiesz, że każdy rodzi się ze zdolnościami matematycznymi, które nierozwijane zanikają. To dlatego zamiast rozwiązać zadanie z matematyki, większość dzieci wolałaby zjeść brokuły, a dorośli woleliby umyć łazienkę. Tymczasem wczesna nauka matematyki w metodzie Cudowne Dziecko wspiera rozwój neurologiczny od urodzenia do 7 roku życia, przez co zapobiega dyskalkulii czyli lękowi przed matematyką.

polecane szkolenia

Wczesna nauka matematyki

Sprawdź efekty wczesnej nauki matematyki

Czy chcesz zacząć prawidłowo wspierać naturalne zdolności matematyczne, z którymi rodzi się każde dziecko? Nie zwlekaj! Zacznij tak szybko, jak to możliwe. Nawet jeśli Twoje dziecko ma 6 miesięcy czy 6 lat. To łatwiejsze niż sądzisz.

 

Uwaga

Powyższy film nie prezentuje nauki matematyki w metodzie Cudowne Dziecko. Film został przygotowany, aby pokazać efekty nauki matematyki. Tymczasem we wczesnej edukacji metodą Cudowne Dziecko nie sprawdza się dziecka, ani w żaden sposób nie testuje.